فصل پنجم علاج استسقاى گوشتى ما راجع به علاج استسقا - به‌طور كلى - بياناتى داشتيم كه هر سه حالات استسقايى را شامل مىشود و مىدانى كه يكى از آن سه حالت ، استسقاى گوشتى است . در بحث از علاج استسقاى خيگى اشاره‌هايى به علاج استسقاى گوشتى نيز كرديم ، امّا برخى علاج هست كه ويژگى به استسقاى گوشتى دارد اكنون مىخواهم آنها را ذكر كنم . در حالاتى كه استسقاى گوشتى از بند آمدن خون حيض و جريان نيافتن آن ، يا بند آمدن و از جريان افتادن خون بواسير سرچشمه گرفته باشد و در اثناى بيمارى استسقاى گوشتى پرشدگى غير طبيعى در گدارهاى خون رخ داده باشد و تو دلايل پرشدگى را يافتى يا خواستى كه خون بندآمدهء حيض يا بواسير را به جريان اندازى ، رگ زدن ضرورى است ؛ كه به وسيلهء رگ‌زنى و خون كشيدن از بدن بيمار ، مادهء خفه‌كننده و خاموش‌كننده را از سر راه بردارى . اگر همراه استسقاى گوشتى تب باشد ، رگ زدن ضرورىتر از وجود تب همراه استسقاى خيگى است . در صورتى كه بيمار استسقاى گوشتى به تب مبتلا آيد ، تا تب باقى است و دست از بيمار برنداشته است ، نه رگ بزن و نه داروى اسهالى به بيمار بده . قبلا كوشش كن كه كلك تب را بكنى آنگاه بر استعمال داروى مسهل يا رگ زدن تصميم بگير ! قرص شبرم ( گاوكشك ) - كه در بحث از علاج استسقاى خيگى آمد - براى علاج تب استسقايى گوشتى مناسب‌تر از ساير حالات استسقاى غير گوشتى است . نرم شكمى ( روانى شكم ) براى بيماران استسقاى گوشتى لازم است . نبايد بگذارى قبض باشند . بايد هميشه شكم روان داشته باشند . حتى اگر به وسيلهء دارو باشد مگذار قبض باشند . اما دارو در قوت و ناتوانى ميانه باشد . براى بيماران استسقاى گوشتى برآوردن از راه دهان ( قى كردن ) مفيد است . داروهاى در گلو گردانيدن را - كه مغز را پاكسازى مىكنند - در علاج استسقاى گوشتى استعمال كن ! اسهال دادن مفيد است . بهترين داروى اسهالى در اين حالت حب راوند است . بيمار استسقاى گوشتى بايد ورزش كند و دستور ورزش به قرار زير باشد : اول بر پشت دراز بكشد ، بعدا سوار اسبى يا چيزى بشود ، سپس در زمين ماسه‌اى نرم كمى پياده‌روى كند . برخى از طبيبان گويند : بايد بيمار در اثناى ورزش همين‌كه عرق كرد عرق را از تن پاك كند . زيرا اگر عرق دومى پيدا شد و بر عرق كردهء اولى - كه پاك نشده است - بيايد ، شايد مسامها بسته شوند . بعد از ورزش خود را به وسيله‌اى گرم كند . در آفتاب نشستن براى گرم شدن ويژگى دارد ؛ زيرا